Dzień panamsko-lachowski / koncert główny

ŚWIĘTO DZIECI GÓR jest jak powrót do domu. Kiedy po długiej podróży, albo jeszcze bardziej: po latach włóczęgi przez świat, gdy dorosłość wypchnęła nas za próg, wracamy i od razu uderza nas ten jedyny w swoim rodzaju, niepowtarzalny zapach, otacza nas ciepło, a przede wszystkim obejmują nas kochane ramiona. Najpiękniejszy dziecięcy Festiwal jest jak powrót, bo wraca do czasów, gdy zabawki były z drewna, a w ogóle wystarczył patyk, albo piłka gałgankowa. ŚWIĘTO DZIECI GÓR jest jak powrót, szczególnie w tym roku, gdy dziwnymi zrządzeniami wracamy – czy tylko na chwilę? – do hali nad Kamienicą. Dobrze znane trybuny, dobrze znana scena. No właśnie… scena… ŚWIĘTO DZIECI GÓR jest jak powrót, bo czasem, gdy wracamy, nie ma już tych, którzy byli. Scena w MOSIRze nieodparcie kojarzy się z obecnością Józka Brody. Józku, nasz dobry przewodniku, pozdrawiamy Cię z serca!

Ale czasem, gdy wracamy, spotykamy nową obecność. Tą nową obecnością, choć już nie pierwszy raz, są Hanka Rybka i Patryk Rutkowski. Oni witają na progu Festiwalu. Witają jak mama. Bo kiedy wracamy, tego powitania, matczynego powitania najbardziej pragniemy. Tego powitania kiedyś będzie nam brakować najbardziej… Wiem, co mówię…

A powitani są szczególnie: Alessandra López López, attaché ds. kultury Ambasady Republiki Panamy w Warszawie wraz z małżonkiem, wójt gminy Chełmiec Stanisław Kuzak, radni gminy Chełmiec, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Chełmcu Mariola Pękala-Piekarska, ks. Tadeusz Wojciechowski, proboszcz parafii w Piątkowej, Agata Łukacz dyrektor Szkoły Podstawowej w Piątkowej i oczywiście nasi „domowi”: ks. dr Stanisław Kowalik kapelan Festiwalu oraz Rada Artystyczna. Szczególne uszanowanie popłynęło ze sceny w stronę pana Andrzeja Łukasika, kierownika zespołu PIĄTKOWIOKI.

Wyrosły na scenie gęste brzózki, otuliły uświęconą przez wieki kapliczkę. A kapliczka jak magnes przyciągnęła dzieci z Piątkowej i przycisnęła ich kolana do ziemi. Śpiewem „Ave Maryja…” zakończyły majówkę. Zakończyły pięknie, więc stryk w nagrodę zagra. A ile piosenek? Śtyry to duzo cy mało? Dla tego chodoka, co ma tyle roków, to przecież bardzo dużo, ale inny wie: osiem to więcej niż śtyry. Żeby dobrze zapamiętać, ile to śtyry, właśnie tyle dziewcząt na początek intonuje śpiew i taniec. I zaraz otoczone kilkunastoma. Dwa kółecka… 

Czyżyk jest rodzaju męskiego, więc chłopaki pytają, a „czyżyk” pokazuje, jak sieją mak, jak rośnie mak, jak łamią mak… I w końcu jak jedzą mak. Kapela właśnie próbuje podebrać dzieciskom heligonistę, ale on obiecał za piękną majówkę, więc… odpocznie teraz, a lachowska kapela zagra chłopakom kowola.

W tle sceny – technika: ledowe ekrany sprawiają, że niskie chaty przycupnęły między drzewami, a liście tych drzew poddają się powiewom wiatru. Scenografia, która – czujemy to – za chwilę się zmieni, żyje.

Jeden z muzyków się zdenerwował. Chciał, żeby chodoki bawiły się z dziopami i tyle zwojował na początek, że się konflikt pojawił, jak po zakończeniu finałowego meczu Argentyna – Hiszpania w tegorocznych mistrzostwach świata w piłce niemiłosiernie kopanej. A że przykład najlepszą nauką, więc muzyk pokazuje, jak się hula „z babą”. I młodzież już wie. I hula. Para za parą. Piosenka za piosenką. Przytup za przytupem. Trudno uwierzyć, że dopiero co się przełamali do tego hulania koedukacyjnego.

Wszyscy w strojach jak na łąkę: płócienne spodnie, koszule przepasane sznurkiem, spódnice codzienne i takież bluzki.

- Ostańcie z Bogiem dziecka! – wołają muzykanci i schodzą ze sceny. 

Dziecka ostają z Bogiem i… ulijanką. I znów osobno. Bo chłopaki siedzą, albo bawią się gałgankową piłką. Może właśnie rodzi się przyszłość polskiego szczypiorniaka?

Konflikt jest fundamentem przedstawienia, więc sznur rozsądzi, czy łąka jest chłopaków, czy dziewcząt, choć wszyscy wiedzą, że łąka jest młynarzowa. Niby wygrywają dziewczęta, bo chłopaki „zaliczają glebę”, ale chłopakom z porażką równie trudno się pogodzić jak Argentynie w finałowym meczu z Hiszpanią, więc dziewczęta opuszczają scenę z wrzaskiem. A chłopaki za nimi.


Wieś w tle znika. Pojawia się nazwa zespołu ACADEMIA DE DANZAS FOLKLORICAS FRANCISCO DE LEON. Jednak zanim scenę zaanektują członkowie tego zespołu z Panamy, Hanka i Patryk otwierają pocztę festiwalową. Przy wejściu będzie paczka na korespondencję papierową. I jeszcze jedno zadanie: symbolem tegorocznego ŚWIĘTA jest jeżyk, który ma na imię… no właśnie nie wiadomo. Trzeba mu je wymyślić, a następnie propozycję wrzucić do festiwalowej „skrzynki pocztowej”.


W tle piękne obrazki z Panamy, choć tylko przez chwilę, by nie odwracać naszej uwagi od scen. A na niej dwóch chłopców i pięknie ubrana dziewczyna. Oni wiedzą, jak się hula koedukacyjnie. I ten gest zdjętego i ubranego kapelusza, bo rękę wzniesioną z kapeluszem lepiej widać i z daleka. Dziewczyna przyciąga wzrok wachlarzem spódnicy, kwiatami we włosach… chłopaki stają się dla niej tłem i kończą klękając przed nią w chwilowej adoracji piękna, po czym jeden z nich znosi ją ze sceny.

I już większa grupa tym razem każdy chłopak ma dziewczynę, każda dziewczyna – chłopaka. 

W kapeli linię melodyczną podaje tylko akordeon. Pozostałe instrumenty to rytm i tylko rytm: bębny, tarka, grzechotki… No i głos. Grupa weszła z okrzykami i okrzykami wzmacnia swój ruch. 


Lachy mają najpiękniejsze na świecie stroje. Tę tezę Patryka potwierdza Hanka wspominając, że mama zwracała jej uwagę podczas festiwali na kaftany pięknie haftowane i inne elementy lachowskiego stroju, części lachowskiej tożsamości.

Na scenę wracają PIĄTKOWIOKI, tym razem z taneczną i wokalną częścią programu. Jakby potwierdzając to, o czym ciotka i wujek przed chwilą mówili: strój lachowski zaiste piękny jest.


Zanim na scenę wróci zespół z Panamy, prowadzący dziękują sponsorom, po czym uczą piosenki:

Kamracie, kolego podaj swe ręce
By miłość, by przyjaźń zagościły u nas.
Oto tak, oto tak, tak kochamy mamę 
Oto tak, oto tak, tak kochamy mamę 

Na melodię „Czyżyka”, którą już dziś przypomniały dzieci z Piątkowej.

I znów wachlarze spódnic i kapelusze z Panamy… 

Na pożegnanie zespołu, który przemierzył ponad 10000 km, by do nas dotrzeć, huknęło z widowni trzykrotne, gromkie i hiszpańskie „Hola!”.